Waar naartoe in 2022? Onze top 10 landen om te bezoeken

Vluchten in 2022 voor de somberheid, koers zetten naar het optimisme van deze landen, regio's, steden en eilanden die een groenere visie bieden op de wereld, op de manier van leven en reizen. Het antwoord op greenwashing en greenbashing ligt in deze initiatieven die op de lange termijn zijn gericht. De tegenhanger van de trend. Naast het wekken van hoop en ideeën zijn dit reizen die deugd doen.

1. Costa Rica

De groene pionier

Al meer dan twintig jaar onderscheidt deze kleine staat in Midden-Amerika zich. Door het "recht op een gezond en ecologisch evenwichtig milieu" in zijn grondwet op te nemen, maakte Costa Rica een einde aan jaren van bosbouw. Vandaag is een kwart van het grondgebied beschermd, met zo'n dertig nationale parken en een vijftiental reservaten waar een unieke biodiversiteit gedijt. Het land produceert ook elektriciteit die voor bijna 99% afkomstig is van hernieuwbare bronnen en zal waarschijnlijk een van de eerste zijn die koolstofneutraliteit bereikt. Onder andere stimuleert Costa Rica ruraal toerisme in samenwerking met de lokale bevolking: educatieve boerderijen, ambachtelijke introductiecursussen… Mooie ideeën bloeien overal op.

 

Pia Riverola

2. Vancouver, Brits-Columbia

Oorspronkelijk eiland

Het laatste Canadese bolwerk voor de onstuimige Stille Oceaan, het eiland Vancouver toont een ruige natuur: 32.000 vierkante kilometer regenwoud, getande kustlijnen, watervallen en besneeuwde toppen. Een zeer wilde omgeving waarin de mens al aanwezig is sinds de eerste bewoners, de "First Nations": Kwakwaka'wakw, Nuu-chah-nulth en Coast Salish, inheemse volkeren die vandaag 6% van de eilandbevolking uitmaken. Het behoud van het milieu is een van de belangrijkste aandachtspunten van Brits-Columbia, dat er zowel op Vancouver als op de nabijgelegen eilanden van Haida Gwaii op toeziet dat de oorspronkelijke beheerders van dit gebied betrokken worden bij de ontwikkeling ervan. Verdragen formaliseren de voorouderlijke banden die hen verbinden met de bossen en de oceaan en verankeren hun rechten. De "Natives" zijn bovendien onmisbare spelers in een toerisme dat luistert naar de natuur.

Britney Gill

 

3. Nijl, Egypte

Varen naar de toekomst

Al meer dan een eeuw varen cruiseschepen over de Nijl. Vandaag ontvangen de oevers van Opper-Egypte, van Aswan tot Luxor, elk jaar miljoenen bezoekers aan boord van schepen van allerlei formaten. Tegenover de mastodonten van 200 passagiers onderscheidt het Steam Ship Sudan, een pioniersstoomschip met slechts 23 hutten, zich door een ingenieus mechanisme dat gebruikmaakt van het rivierwater en zonnepanelen om het brandstofverbruik te beperken. In zijn kielzog heeft de Flâneuse du Nil, een dahabieh met zeven hutten, ook zijn elektriciteitsvoorziening herzien, die nu voor 80% wordt opgewekt dankzij de gulle stralen van de god Ra. Een besparing van bijna 300 ton CO2 per jaar. Deze kleine ecologische revolutie hoopt op de Nijl een golf van inspiratie te veroorzaken.

Sébastien Zanella

4. El Hierro, Canarische Eilanden

Einde van de wereld

Lang buiten de schijnwerpers gebleven, wekt het kleinste en meest westelijke van de zeven Canarische Eilanden de nieuwsgierigheid van zijn Europese buren. Niet zonder reden: dit vulkanische en droge eiland, erkend als biosfeerlabo door de Unesco, beschikt niet alleen over het hoogste aantal zonuren van het continent (4800 uur per jaar) en een uitzonderlijke natuur, zowel op land als onder water. Vanaf 2015 onderscheidde het Meridiaan-eiland (de vroegere naam van het eiland aan de westpunt waarvan, tot het einde van de 18^e eeuw, de nulmeridiaan was vastgesteld) zich door af en toe 100% van zijn elektriciteitsverbruik te produceren dankzij zijn windmolen- en waterkrachtinstallaties. Nog een reden om inspiratie te zoeken op wat eeuwenlang werd beschouwd als het einde van de westerse wereld.

Malte Jaeger/LAIF-REA

5. Kamikatsu, Japan

Doel: nul afval

Al twee decennia lang moedigt het dorp Kamikatsu, verloren in de terrasrijstvelden van Shikoku, zijn 1500 inwoners aan tot recycling en circulaire economie. De nul-afvaldoelstelling, aangekondigd in 2003, trekt de aandacht in een land dat de op een na grootste wereldproducent van plastic is en waar minder dan een kwart van het afval wordt gerecycleerd. Kamikatsu verwerkt al 80% ervan via een gemeenschapscentrum, de WHY, dat maar liefst 45 categorieën afval onderscheidt. Herbruikbare artikelen – kleding, boeken, accessoires en meer – worden gratis terug in omloop gebracht in de aangrenzende winkel. De WHY omvat ook een minimalistisch hotel, gebouwd van gerecycleerde materialen, dat reizigers opvangt en hen, naast andere activiteiten in de omliggende bergen, uitnodigt om aan het project deel te nemen.

 

Nuria Val/Coke Bartrina

6. Patagonië, Chili

Een verwilderde natuur

In de diepe bossen van het nationaal park Pumalín-Douglas Tompkins hebben de wilde katten en de drieduizend jaar oude bomen een mooie toekomst voor zich. Het gebied vormt nu, samen met zestien andere natuurlijke entiteiten in Patagonië, een ruimte van 28 miljoen hectare die "voor altijd" beschermd is. Over 2700 kilometer strekkend, van Puerto Montt tot Kaap Hoorn, is de "Ruta de los parques" het spectaculaire resultaat van een waanzinnige gok van het echtpaar Tompkins (Kristine en Douglas). Gedurende een kwart eeuw verwierven deze "nature lovers" honderdduizenden hectaren in Argentinië en Chili om die te beschermen. Een onvervangbaar natuurlijk erfgoed dat zij vervolgens regelmatig overdroegen aan de Argentijnse en Chileense regeringen, in ruil voor een tijdloze beschermingsovereenkomst. Bijdragen aan het behoud van een van de wildste plekken op aarde, maar ook van de inheemse gemeenschappen, en toekomstige generaties de gave ongerepte landschappen van Patagonië laten ontdekken: de doelstelling is meesterlijk bereikt.

Alix Pardo

7. Ljubljana, Slovenië

De Sloveense bijenkorf

Hoewel de hoofdsteden van Noord-Europa de aandacht opeisen op het gebied van duurzame ontwikkeling, moet men ook naar het hart van het continent kijken. Met een grondgebied dat voor 60% bedekt is met bossen, waaronder twee van de laatste Europese oerbossen, gevarieerde landschappen van de Julische Alpen tot de Middellandse Zee, is Slovenië van nature begunstigd. Het land erkent dit en onderwijst de belangrijkste principes van duurzaamheid al vanaf de kleuterschool. Ljubljana, de hoofdstad, zet zich al meer dan tien jaar in tegen de klimaatopwarming: voetgangerscentrum, nul-afvalbeleid, korte ketens van lokale producten met omliggende boerderijen, hergebruik van regenwater… De groene stad bruist van mooie initiatieven. De daken (van het cultureel centrum en sommige hotels, bijvoorbeeld) herbergen ook bijenkorfjes. Een eerbetoon aan een bedreigde soort waarvoor de Verenigde Naties nu een dag wijden, 20 mei, op initiatief van Slovenië.

Olivier Romano

8. Tarangire, Tanzania

Light safaris

Het noorden van Tanzania herbergt drie van de meest mythische safaridestinaties van Afrika. Het Tarangire-park, het Serengeti en de Ngorongoro. Sinds de jaren 1950 komen mensen hier om de Big Five te observeren en de grote migraties bij te wonen. De "game viewers", die grote open terreinwagens, hebben de benadering van de bush een revolutie gegeven en laten elk jaar miljoenen toeristen dicht bij de fauna komen. Toch laat, waar de grote katachtigen licht bewegen, de CO2-voetafdruk van deze voertuigen te wensen over. Vandaag kiezen sommige Tanzaniaanse lodges ervoor om gas terug te nemen. Bewust van hun cruciale rol in het behoud van hun omgeving hebben de etablissementen een elektrische vloot aangeschaft, werken zij op zonne-energie en vangen zij het overvloedige water op tijdens het regenseizoen. Zij laten ook de voedsafari in ere herstellen, een terugkeer naar de oorsprong die een discrete en intuïtieve benadering biedt en past in een alomvattend betrokken beleid.

Olivier Roman

9. Malmö, Zweden

Slimme stad

Malmö, de derde stad van Zweden, is ook de eerste die zich heeft gepositioneerd op het pad van duurzame ontwikkeling. De snelle verstedelijking aan het einde van de jaren 1990 vond plaats naar het voorbeeld van Bo01, een voormalige industriehaven omgebouwd tot woonwijk. Een voorproefje van de stad van de toekomst, die voor 100% op hernieuwbare energie draait en waarvan de groene daken bijdragen aan het recyclen van regenwater. Het milieu- en maatschappelijk beleid is zelfs zichtbaar in de gemeentelijke keukens, die voornamelijk lokale en biologische producten gebruiken. Malmö heeft zo de leiding genomen van Agenda 2030 om de klimaatopwarming te bestrijden en de andere Zweedse steden meegetrokken. Onder hen springt Göteborg eruit als de beste leerling, met name voor zijn toeristische infrastructuur met een lage impact, waarvoor het in 2020 de titel van Europese hoofdstad van slim toerisme ontving.

Patrik Svedberg/imagebank.sweden.se

10. Samsø, Denemarken

Green Goliath

In Denemarken kan een eiland een ander verbergen. Bornholm, het groenste en zonnigste eiland van het land, behoeft geen introductie meer, met name dankzij zijn Green Solution House, een hotelconcept volledig ontworpen vanuit een duurzame dynamiek. Nu is het Samsøs beurt om in de schijnwerpers te staan. Bekroond tijdens COP26, eind 2021, met de prijs voor mondiale klimaatactie, heeft dit eiland van 114 vierkante kilometer gelegen op de Kattegat-zeestraat de koolstofneutraliteit al bereikt (de balans is zelfs negatief), terwijl Kopenhagen, de hoofdstad, dit voor 2025 nastreeft. Profiterend van twee natuurlijke bronnen, de zon (een beetje) en de wind (veel), is Samsø een model geworden voor experts van over de hele wereld die er elk jaar naartoe komen. De volgende uitdaging voor 2030: volledig afstappen van de fossiele brandstoffen die nog worden gebruikt in transport en landbouw, grote uitstoters van broeikasgassen. Een biogascentrale wordt bestudeerd: stro en mest zouden binnenkort het lpg moeten vervangen dat de veerboot in staat stelt het vasteland te bereiken. De beste manier om Samsø te bezoeken blijft uiteraard de fiets.

 

Martin Heiberg/Wonderful Copenhagen

11

Amorgos, Griekenland

Duurzaam van nature

Het meest oostelijke eiland van de Cycladen is ook een van de best bewaarde. Op de muilezelspaden die aan de heuvel kleven, tussen de oude molens, beschut door minikapelletjes, Amorgos koestert de duurzame geest zonder het zelf te beseffen. Dit langgerekte eiland (33 kilometer lang met een gemiddelde breedte van 2 tot 6 kilometer), alleen bereikbaar na negen uur varen, heeft van zijn isolement een troef gemaakt. Hier is elk voedingsmiddel op uw bord – fruit, groenten, vlees, kazen, olijfolie – ter plekke geproduceerd. Net als de granaatappel-loukoums en de rakomelo (mengsel van warme raki en honing) die het leven op het eiland nog aangenamer maken. Ondanks het groeiende succes beperken de beperkte capaciteit en het ascetische karakter het aantal bezoekers. Trekkingliefhebbers en duikers, nostalgische cineasten van Le Grand Bleu (diverse locaties dienden als filmlocatie, waaronder het beroemde klooster Chozoviotissa hoog op de rotsen) en reizigers op zoek naar eenvoud hebben op Amorgos hun ideale toevluchtsoord gevonden.

NLPhotos/Fotolia

12

Fakarava, Polynesië

Kwetsbare lagune

De Polynesische droom heeft een kwetsbaar hart. In een halve eeuw zijn de lagunes van Bora Bora en Moorea sterk achteruitgegaan. De twee voornaamste factoren: de klimaatopwarming en de toeristische ontwikkeling, wekken vandaag het bewustzijn. Lokale acties vermenigvuldigen zich op het gebied van afvalbeheer, waterbehandeling, maar ook bij het herstel van het koraalrif en de bescherming van soorten. De mythe van de bungalow op palen neemt minder ingrijpende architecturale benaderingen aan, gebaseerd op traditionele technieken. Op 360 kilometer van Tahiti trekt de Tuamotu-archipel met zijn 20.000 vierkante kilometer en zijn zeven atolls zijn lessen. Fakarava, het op een na grootste atol van Polynesië, waar mantaroggen en grote pelagische vissen gelukkige dagen beleven, heeft zijn status als biosfeerlabo door de Unesco verlengd gekregen tot 2027.